ACTUEEL

 

Nieuwsbrief Vereniging voor Muziektheorie

Jaargang 1, nr.1

Geachte leden van de Nederlands-Vlaamse Vereniging voor Muziektheorie,

Met het grootste genoegen wil ik mezelf en het bestuur van de VvM officieel aan U voorstellen. Sinds mijn verhuizing naar Nederland in 2010 heb ik veel VvM leden leren kennen op conferenties, studiedagen, het Music Theorist in Residence programma, en dergelijke. Ik beschouw het als een grote eer om de Vereniging te vertegenwoordigen binnen de Lage Landen zowel als in een bredere internationale context. Ook ben ik zeer dankbaar dat ik de gelegenheid heb in een VvM- bestuur zitting te hebben waarin zoveel toegewijde collega’s zitten van de Nederlandse en Vlaamse instituten, en die het met elkaar eens zijn dat Muziektheorie veel te bieden heeft aan musici en muziekstudenten, aan het kunstonderwijs en aan onderwijs in het algemeen, alsook, aan de bredere gemeenschap van muziekliefhebbers.

Het heeft voor ons de hoogste prioriteit om regelmatig contact te hebben met de leden, niet alleen door middel van aankondigingen via e- mail en de sociale media, maar ook op een wat formelere manier. Deze Nieuwsbrief is een stap in die richting. We zien dan ook bijdragen tegemoet van alle leden. Dit kunnen teksten zijn over theoretische onderwerpen en opinie, of aankondigingen en gebeurtenissen binnen ons vak. Wilt U in de toekomst een bijdrage leveren aan een Nieuwsbrief, neem dan contact op met André Douw ( Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. ).

De afgelopen drie jaar heeft de VvM hard gewerkt aan een aantal punten waaronder een nieuwe samenwerking met de Duitse “Gesellschaft für Musiktheorie”; nieuwe betrekkingen tussen Leuven University Press en ons Tijdschrift “Music Theory and Analysis”; alsook, het “Music Theorist in Residence” programma.

De vorige internationale conferentie van de VvM was in Den Haag in Februari 2014. Hierna kwam “EuroMac 8” (September 2014), georganiseerd


Voorjaar 2017

met steun en hulp van de VvM. In 2015 organiseerden we een “Studiedag” bedoeld voor VvM leden die hun eigen research projecten en pedagogische strategieën in Muziektheorie wilden bespreken. David Lodewyckx heeft een verslag van die dag gepubliceerd in Music Theory & Analysis 2/2 (2015): 219-30. Deze twee punten sterke contacten tussen Nederlands- Vlaamse collega’s gecombineerd met internationalisering zijn essentieel voor de VvM. Met dat doel voor ogen zijn we in de beginnende stadia van de organisatie van een conferentie in Maastricht in het voorjaar van 2018, waar een van de onderwerpen het theorie curriculum zal zijn van de Lage Landen in de 21ste eeuw. We hopen dat onze leden van de Nederlandse en Vlaamse instituten practische workshops en lezingen willen geven, en paneldiscussies willen houden over deze beide cruciale punten, met het doel elkaar te leren kennen en ideeën uit te wisselen. Meer informatie volgt binnenkort.

Het Music Theorist in Residence programma heeft ook een iets ander karakter gekregen. We zijn blij dat drie belangrijke instituten opnieuw hun steun aan het programma hebben toegezegd (KU Leuven, de Universiteit van Amsterdam, en het Conservatorium van Amsterdam). De afgelopen vier jaar hebben we talloze gasten verwelkomd, waaronder Robert Wason (Eastman School of Music), Harald Krebs (University of Victoria), Mark Butler (Northwestern Universtiy), Julian Horton (Durham Univeristy), en Laurent Feneyrou (IRCAM). Ook willen we andere instituten faciliteren om gasten uit te nodigen en onderwerpen op ons vakgebied te organiseren. We nodigen iedereen die iets wil organiseren uit om contact op te nemen met het bestuur van de VvM, met name met John Koslovsky ( Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. ) of David Lodewyckx ( Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. ).

Tot slot wil ik U met nadruk op het hart binden hoe belangrijk het is om interesse te tonen en mee te doen met de VvM door in het bestuur te komen, aan evenementen deel te nemen, en door anderen te stimuleren mee te doen. Dit geldt met name het steunen en stimuleren van jonge theoretici (studenten en jonge theoriedocenten) want dat brengt nieuw bloed in de Vereniging en biedt perspectieven voor de

toekomst. We moedigen eenieder die waarde hecht aan Muziektheorie aan om mee te doen!

Namens het Bestuur wil ik alle leden danken voor de doorlopende steun aan de VvM. Het is deze steun die het mogelijk maakt Muziektheorie aktief en aanwezig te laten zijn in de Lage Landen!

John Koslovsky

Het nieuwe bestuur met nieuwe initiatieven

Als altijd zijn we ook nu op zoek naar nieuwe bestuursleden. Of je nu een aankomend of ervaren theoreticus bent, of als je al een tijdje lid bent, overweeg alsjeblieft om een actieve rol te spelen in de vereniging. Het is uiterst belangrijk om de Vereniging levendig te houden en mensen erbij te betrekken waar mogelijk. We staan te allen tijde open voor suggesties, nieuwe ideeën en initiatieven om de zichtbaarheid van Muziekteorie en Analyse in de Lage Landen te verhogen. Het bestuur is er om de Vereniging en haar leden zo breed mogelijk te vertegenwoordigen, en we rekenen op onze leden om hierbij een zo actief mogelijke rol te spelen!


John Koslovsky is docent en mede- coördinator aan de afdeling Muziektheorie en Geschiedenis van het Conservatorium van Amsterdam, en is als onderzoeker verbonden aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Utrecht. Hij geeft reguliere lessen harmonie, analyse, en solfege, zowel als gespecialiseerde cursussen in de geschiedenis van de Muziektheorie, Muziek Esthetica, en Schenker analyse. Sinds 2011 zit hij in het bestuur van de VvM, sinds 2015 als voorzitter. Als onderzoeker is hij geinteresseerd in de geschiedenis van de Muziektheorie of the 19de en 20ste eeuw, zowel als, in de analyse van het Romantische en vroeg-Moderne repertoire.


David Lodewyckx is vice-voorzitter en penningmeester van de VvM. Hij ondersteunt John in de dagelijkse werking en beheert de boekhouding. David studeerde muziektheorie (Leuven, Basel) en musicologie (Leuven). Hij is sinds 2015 docent muziektheorie en muziekgeschiedenis aan het Conservatorium van Maastricht. Aan de Universiteit van Leuven bereidt hij momenteel een doctoraat voor over de historische en theoretische context van Marpurg's Galant Cadence.


Edwin Paarlberg is opgeleid tot muziektheoreticus en componist/arrangeur aan het Conservatorium van Amsterdam. Naast zijn voltijd docentschap aan de verschillende afdelingen van het CvA werkt Edwin als freelance muzikant, dirigent en componist/arrangeur.


Karst de Jong is pianist en muziektheoreticus, en als docent verbonden aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag en aan de Escola Superior de Música de Catalunya in Barcelona (ESMUC). Hij specialiseert zich in de kunst van de improvisatie. Hij geeft regelmatig masterclasses aan diverse internationale muziekinstituten en tijdens festivals. Karst de Jong heeft twee CD’s opgenomen met solo-piano improvisaties, Improdisiac I & II. Hij was tevens lid van het oprichtingsbestuur van de VVM.

 

André Douw is componist en in 1996 gepromoveerd op een proefschift over het late werk van Stravinsky. Sinds afgelopen zomer is hij gepensioneerd van zijn baan als docent Muziektheorie aan het Conservatorium van Amsterdam en wijdt hij zijn tijd aan een studie over de verhouding tussen Tijd en Harmonie in de 19de en 20ste eeuw. André heeft binnen het bestuur de taak de Nieuwsbrief samen te stellen, en om contacten te leggen en te onderhouden met Conservatoria en Universiteiten. Ook hij was indertijd lid van het oprichtingsbestuur van de VVM.

 

Jan Ezendam heeft een brede beroepspraktijk als componist, dirigent en pianist. Hij is werkzaam aan het Conservatorium Maastricht als docent Harmonie, Contrapunt, Analyse eigentijdse muziek en is hoofd van de afdeling theorie aldaar. Als bestuurslid van de Vereniging voor Muziektheorie beheert hij in samenwerking met Hans Maas de ledenadministratie.

 

Nieuws


1) Van 27 tot 31 maart zal de "Music Theorist in Residence" van 2016-17 naar de lage landen komen. Onze gast dit jaar is Dr. Laurent Feneyrou, werkzaam als onderzoeker aan de IRCAM in Parijs. Gedurende zijn verblijf (27-28 maart in Amsterdam; 30-31 in Leuven) zal hij lezingen, workshops, en seminars geven over muziek van de 20e eeuw (o.a. over Nono, Dallapiccola, Maderna, Barraqué, Zimmermann, en Feldman). De adressen zijn: Conservatorium van Amsterdam: Oosterdokskade 151; Universiteit van Amsterdam: Nieuwe Doelenstraat 16; KU Leuven: Minderbroedersstraat 48. Dit is het programma:

Maandag 27 maart: Conservatorium van Amsterdam
10.00 - 13.00: Openingslezing en discussie, "The Relationship between 'Musical Theory' and 'Compositional Theory'"; discussie over drie analyses van Stravinsky's "Danse Sacrale"
(Sacre du Printemps), van Messiaen, Boulez, en Barraqué.

14.30 - 17.30: Analyse Workshop, Bernd Alois Zimmermann, Requiem für einen jungen Dichter (1967-69).

Dinsdag 28 maart: Conservatorium en Universiteit van Amsterdam
10.00 - 13.00: Analyse Workshop (CvA), Morton Feldman,
Neither (1977).

15.30 - 17.00: Lezing (UvA), over Socialistisch Realisme, Jdanov, and Adorno: muziek en (communistische) politiek

Donderdag 30 maart: Seminars aan de KU Leuven 10.00 - 13.00: Opening Lecture en discussie (zoals in Amsterdam)
14.30 - 17.30: Analyse Seminar, Italiaanse serialiteit van de 1930s tot 1950s; composities van Luigi Dallapiccola (
Sex Carmin Alcaei), Luigi Nono (Il canto sospeso), en Bruno Maderna (Strijkkwartet)

Vrijdag 31 maart: (10.00 - 13.00): Voortzetting seminarium aan de KU Leuven
10.00 - 13.00: Analyse Seminarium, Franse serialialiteit bij Jean Barraqué,
Juvenilia (Sonate pour violon, La nature s'est prise aux filets de ta vie, Trois Mélodies)

2) Een nieuwe samenwerking tussen VvM en de GMTH: Als onderdeel van onze niet aflatende inspanningen om een internationale aanwezigheid te behouden in de wereld van de theorie en analyse zal de VvM in de toekomst een aantal evenementen organiseren samen met het Gesellschaft für Musiktheorie. Het eerste was een “Studiedag” ("Mitteldeutsche Tagung"), van 17 tot 19 Maart aan de Hochschule für Musik und Theater Leipzig, met bijdragn van de VvM van Patrick van Deurzen, Katherina Lindekens, en John Koslovsky (http://www.hmt- leipzig.de/de/hmt/veranstaltungen?start:int=60). Thema was dit jaar "Music and Language." Hierna zijn VvM en GMTH van plan een eerste gecombineerde conferentie organiseren in Trossingen, Duitsland, in 2019, en een tweede in de Lage Landen in 2022.

3) VvM/MTA/UPL: Als onderdeel van het initiatief om de relatie te versterken tussen de Vereniging en het Tijdschrift (voorheenTijdschrift voor Muziektheorie, sinds 2014 Music Theory and Analysis) is de VvM nu doende om de relatie te formaliseren tussen de VvM, het Tijdschrift (MTA), en Leuven University Press (UPL). Dit betekent onder meer, dat de Vereniging het Tijdschrift in beheer heeft, en, dat de editor-in-chief wordt benoemd door het bestuur van de VvM (in overleg met de leden). De redacteur wordt gekozen voor een termijn van drie jaar die tweemaal verlengd kan worden. De overeenkomst tussen de VvM en UPL is ook drie jaar geldig en zal automatisch doorlopen tenzij een van de partijen opzegt. Voor meer details over deze overeenkomst kunt U contact opnemen met het Bestuur. Met deze overeenkomst hopen we de verbinding tussen de VvM leden en het Tijdschrift te versterken en bovendien hopen we met UPL in de komende jaren een goede werkrelatie op te bouwen!

4) EuroMac 9: Met groot genoegen stellen we vast dat het aantal VvM voorstellen voor lezingen drastisch is toegenomen na onze aanmoediging van 24 November. We zien uit naar ontmoetingen met veel collega’s op de podia in Straatsburg en hopen veel VvM leden op de conferentie te ontmoeten! Het programma zal tijdig worden gepubliceerd op de Website van EuroMac 9: http://euromac2017.unistra.fr/en/home/. De data zijn 28 juni tot 1 juli 2017.

Sinds EuroMac 8 heeft iedere Vereniging een gastspreker als programmaonderdeel. Met genoegen kunnen we hierbij aankondigen dat Rudolf Rasch, Professor Emeritus aan de Universiteit van de Universiteit van Utrecht de lezing namens de VvM zal verzorgen. De voorlopige titel van Prof. Rasch's lecture is: "A Paradigm for Studying the Transition from Modality to Tonality in the Seventeenth Century."

5) De volgende ALV zal tijdens de EuroMac in Straatsburg plaatsvinden op een nader te bepalen tijdstip en locatie.

6) Communicatie en Sociale Media: Velen van jullie zullen weten dat we dit jaar een nieuwe Facebook pagina voor de Vereniging hebben aangemaakt. Door sociale media en andere vormen van communicatie hopen we elkaar op de hoogte te brengen van evenementen, vakatures, en alle informatie m.b.t. muziektheorie in Nederland en Vlaanderen. We nodigen alle leden uit gebruik te maken van deze digitale middelen om te discussieren, en voor aankondigingen en dergelijke. We willen de leden ook vaker informeren over evenementen via de website (verenigingvoormuziektheorie.net).

 

 

 


 

 

Music Theorist in Residence en

ALV: 18-21 mei 2016


Van 18-21 mei 2016 komt onze "Music Theorist in Residence" (MTiR) naar de lage landen. We zijn uitermate blij om ditmaal Julian Horton (Durham University) te mogen ontvangen. Het worden vier boeiende dagen, gevuld met lezingen, workshops en panel discussies. Het onderwerp van deze MTiR is vormanalyse van 19de-eeuws orkestrepertoire. Professor Horton is op 18 en 19 mei te gast aan de KU Leuven; op 20 en 21 mei komt hij naar het Conservatorium van Amsterdam. Het volledige programma (precieze locaties, dagindeling, onderwerpen, enz.) zal binnenkort verschijnen op de website van de VvM en op onze (nieuwe) Facebook pagina (zie onder). We sturen sowieso ook nog een informatieve mail via deze lijst.


Daarnaast zullen we op donderdag 19 mei (12.00-13.15) in Leuven onze algemene ledenvergadering (ALV) houden. We bieden alle deelnemers aan de ALV een gratis lunch aan. De laatste tijd is er achter de schermen heel wat gebeurd met betrekking tot de toekomst van onze vereniging. We hopen dan ook dat we deze belangrijke informatie met zoveel mogelijk aanwezigen kunnen delen.

Iedereen die bij de ALV aanwezig kan zijn: gelieve aan te melden bij David Lodewyckx via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. .


Nieuwe Facebook pagina van de VvM


Om onze vereniging extra zichtbaar te maken en muziektheorie in de Lage Landen te stimuleren, hebben we een nieuwe facebook pagina aangemaakt. We vragen iedereen van harte om naar de link te gaan, zich aan te melden en de pagina te "liken": https://www.facebook.com/verenigingvoormuziektheorie.


We willen met deze pagina:

-de leden sneller kunnen informeren over VvM-gerelateerde evenementen zoals congressen, studiedagen, MTiRs, en ALVs;

-een platform bieden aan leden en instituten om andere theorie-gerelateerde evenementen in de Lage Landen aan te kondigen;

-theoretici en theoriestudenten in de Lage Landen rechtstreeks met elkaar verbinden;

-de bredere interesse in muziektheorie in de Lage Landen stimuleren.



De VvM verwelkomt bestuursleden (in het bijzonder een penningmeester!)


Ten slotte willen we graag nieuwe bestuursleden voorstellen bij de komende ALV in Leuven. Vooral voor de functie van penningmeester zoeken we dringend een kandidaat. We willen iedereen vragen om mee op zoek te gaan naar geïnteresseerden voor deze functie. Als u zelf interesse hebt, neem dan snel contact op met John Koslovsky via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. . Een gemotiveerde penningmeester is noodzakelijk voor de werking van de VvM!


Met vriendelijke groeten,

John Koslovsky, namens het bestuur

 

 

 

Eerdere activiteiten:

 

Algemene Studiedag VvM

Onderzoek en onderwijspraktijk

11 april 2015

Koninklijk Conservatorium Den Haag

Docenten van diverse conservatoria en een buitenlandse gast stellen hun onderzoek voor. Daarbij is de link met hun eigen onderwijspraktijk en/of uitvoering cruciaal. Via diverse presentatievormen wordt een brede waaier aan onderwerpen aangereikt.

Voorafgaand aan de Studiedag vindt de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering plaats. Als afsluiting is een gezamenlijk diner gepland. Meer informatie is te vinden in de uitnodiging en in het gedetailleerde programma met abstracts.

PROGRAMMA

9u Welkom

9u30 ALV

10u30 Pauze

11u Sessie 1

Bert Mooiman (Koninklijk Conservatorium, Den Haag)

Historically Inspired Improvisation. Improviseren met bestaande muziek als inspiratiebron.

Abstract

Improvisatie neemt een belangrijke plaats in aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag. Sinds dit cursusjaar is het tevens een cruciaal onderdeel binnen het nieuw opgezette curriculum voor muziektheorie. Vanuit deze voedingsbodem is mijn eigen promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden tot stand gekomen. Het centrale onderwerp daarvan is de rol van improvisatie in 19de-eeuwse muziek, met bijzondere aandacht voor de raakvlakken tussen improvisatie en interpretatie.

In deze presentatie zal ik dit verband onderzoeken, vertrekkende van een opgenomen duo- improvisatie tijdens een les. De gebruikte analytische benadering werpt ook een nieuw licht op traditionele muziektheoretische concepten. Daarnaast zal ik een concreet voorbeeld van de voorgestelde methode uitwerken: een manier om de ornamentele musiceerstijlen uit de vroege 19de eeuw weer actief te leren beheersen.

Het doel van deze benadering is niet het à l’improviste produceren van pastiches of stijlkopieën. In plaats van de inmiddels gangbare term ‘klassieke improvisatie’ stel ik daarom Historically Inspired Improvisation voor: improvisatie die grondige kennis van het musiceren in een nabij of ver verleden gebruikt als inspiratiebron. Door die kennis te integreren in ons eigen creatieve musiceren, heeft improvisatie het vermogen alle ‘musicking’ (Chr. Small) te bevruchten – zelfs wanneer wij van partituren spelen.

11u45 Sessie 1

Karst de Jong (Koninklijk Conservatorium, Den Haag; ESMUC, Barcelona)

Navigating through Harmony. De melodische progressies van de fundamenten als nieuwe didactische invalshoek voor tonale improvisatie.

Abstract

Een van de grootste uitdagingen bij het improviseren in tonale stijlen is het creëren van logische akkoordprogressies, daar waar deze niet van te voren vastliggen. Bij het onderwijzen hiervan moeten heel specifieke problemen worden opgelost, en zijn traditionele analyse en compositie methodes niet altijd effectief. De motivatie voor dit onderzoek is om deze problemen op te lossen met behulp van nieuwe inzichten welke zijn opgedaan in het doorlopend onderzoek samen met Thomas Noll. De ruimtelijke voorstelling van harmonische connecties zoals voor het eerst geponeerd door Gottfried Weber is hierbij een zeer interessant uitgangspunt. De ontwikkeling van een symbooltaal voor het uitdrukken van connecties tussen de akkoordfundamenten maakt het mogelijk voor de improvisator om op een intuïtieve manier logische routes te vinden door het veld van harmonische mogelijkheden.

Job Ijzerman (Conservatorium van Amsterdam)

Methode voor harmonisch contrapunt. Een modelmatige benadering van de tonale harmonie van 1700-1850.

Abstract
Sinds de publicaties van Robert O. Gjerdingen (Music in the Galant Style, 2007) en Giorgio Sanguinetti (The Art of Partimento, 2012) lijkt zich een paradigmawijziging af te tekenen binnen de muziektheorie. Steeds vaker wordt het 18de- en 19de-eeuwse repertoire benaderd met behulp van stilistische modellen (schemata) in plaats van met theoretische vormconcepten. Steeds vaker ook wordt de educatieve potentie van de 18de-eeuwse partimento erkend en als mogelijk alternatief gezien voor de heden ten dage gebruikelijke harmonieleer. Een belangrijke reden van deze veranderende inzichten is een breed gevoelde behoefte aan concretisering de muziektheorie.

De vraag is hoe deze nieuwe inzichten en standpunten zich laten vertalen naar het onderwijs. Bij wijze van antwoord op deze vraag wil ik een methode voor harmonisch contrapunt presenteren. Bij het ontwerp hiervan heb ik me laten leiden door de volgende uitgangspunten:

1. De kunstmatige scheiding tussen harmonie en contrapunt wordt opgeheven;
2. Alle onderdelen worden werkelijk gehoord en diepgaand begrepen;
3. Alle oefeningen worden gezongen.
In de workshop zullen we gezamenlijk oefeningen zingen en bespreken. Alle aanwezigen worden van harte uitgenodigd actief mee te doen en mee te denken.

12u30 Pauze

12u45 Sessie 2

13u30 Lunchpauze

Gratis lunch voor leden van de VvM.

15u Sessie 3

Sigrun Heinzelmann (Oberlin Conservatory of Music, USA)

Ravel's Valses nobles et sentimentales. Analysis, Interpretation, Scenario,Choreography.

Abstract
My project, "Grundgestalt and Gesture in Ravel’s Valses nobles et sentimentales" links close musical analysis to the study of musical gesture, embodiment, dance, and narrative. Ravel originally composed the work for piano in 1911, then orchestrated it for the ballet Adélaïde in 1912. My analysis has revealed that motivic gestures connect the embodied experiences of musicians, audience, and dancers while also carrying the scenario. Variations of Grundgestalt motives cover a wide spectrum of affect: the same motivic shape may evoke an exuberant or a pleading gesture. Both actual and implied gestures project meaning and support both internal (psychological) and external (choreographical) narratives.

Ralf Pisters (Conservatorium van Amsterdam)

De gebaren van de Satz: een algemeen model.

Abstract
Sinds Schoenbergs introductie van de Satz in de eerste helft van de twintigste eeuw neemt deze een centrale plek in in vrijwel alle theorieën over klassieke zinsbouw. Vrijwel altijd worden de eerste acht maten van Beethovens pianosonate opus 2 no. 1 in f klein als schoolvoorbeeld gepresenteerd. Recent hebben theoretici echter beweerd dat de Satz in dermate verschillende gedaanten voorkomt dat een te sterke focus op dit ene Beethoventhema de vorm in feite oversimplificeert. Daarnaast hebben verschillende auteurs gepoogd specifieke satzkenmerken binnen andere stijlen dan de klassieke te beschrijven. Dit heeft geleid tot specifieke satzstudies voor de werken van onder anderen Wagner (BaileyShea), Bartók (Broman) en Schubert (Rodgers).

In deze lezing stel ik een satzclassificatie voor die afwijkt van de bestaande modellen en niet aan een bepaalde stijl gebonden is. Ik laat het uitgangspunt los dat een Satz in principe in een thematische context wordt aangetroffen, alsmede het idee dat een Satz in wezen een achtmatig verschijnsel is. Ik neem de ritmische kenmerken van de Satz als uitgangspunt en baseer mijn classificatie op groeperingsstructuren. Hierdoor worden een aantal typische muzikale gebaren blootgelegd die wezenlijk van elkaar verschillen, maar tevens in dialoog met elkaar kunnen treden, en zelfs met andere themastructuren zoals de periode.

15u45 Sessie 3

16u30 Pauze

 

16u45 Sessie 4

Ida Vujovic (Koninklijk Conservatorium, Den Haag)

"(Niet) opnieuw beginnen!" Over solfègepedagogiek.

Abstract

Wanneer solfègeles pas een vast onderdeel wordt op een hoger onderwijsniveau (lees: op conservatoria),zijn eerstejaarsstudenten tegelijkertijd beginners en gevorderden. Sommige vaardigheden worden ontwikkeld tijdens het (leren) spelen. Echter, deze vaardigheden zijn niet altijd ‘ready to use’, andere basisvaardigheden zijn vaak helemaal niet ontwikkeld. Als de solfègedocent op reeds bestaande kennis/vaardigheden van de studenten wil voortbouwen, is het vaak lastig te bepalen waar precies te beginnen. Als het niveau te hoog wordt ingeschat, zal dat onvermijdelijk tot gaten in kennis en daarmee ook minder zelfvertrouwen bij de studenten leiden. Als het startniveau te laag lijkt, kan verminderde motivatie het gevolg zijn. Veel docenten kiezen daarom om ergens ‘halverwege’ te beginnen, wat vaak én te hoog én te laag blijkt te zijn.

Solfège leren is een proces met eigen bijzonderheden, waar concepten als voorbereiding en readiness for learning (Edwin Gordon) een grote rol spelen. De gekozen learning sequence moet voor een sterke basis zorgen en heeft ook veel invloed op het eindresultaat. Het is de uitdaging voor de docent om de solfègecursus zo te organiseren dat de (basis-)vaardigheden systematisch worden ontwikkeld, terwijl het niveau nooit als (te) laag wordt ervaren.

Via een vergelijking van solfègemethodieken voor het hoger onderwijs en voor kinderen, kom ik tot een aantal suggesties hoe aandacht te kunnen geven aan basisvaardigheden zonder dat het voor studenten als een basiscursus voelt. Daarnaast zal ik enkele concrete voorbeelden uit de praktijk laten zien.

Gezamenlijk vertrek naar diner in restaurant Onz, Theresiastraat 37, Den Haag (www.onzrestaurant.nl); 3-gangen menu aan 27,5 euro.